Bir Müslüman İçin Yeni Yıl ne Anlam İfade Eder?
Yeni yıl Müslüman için ne anlam ifade eder? Müslüman bu geceyi bir şekilde anlamlandırabilir mi? Yazıya başlarken öncelikli olarak bu iki soruya açıklık getirmemiz gerekmektedir.
Zira her takvim değişimi, bir anlam değişimi demek değildir. Bu noktada Müslümanların esas aldığı takvimin hicrî takvim olduğunu, "yılbaşı" olarak kutlanan günün ise miladî takvime göre belirlendiğini hatırlamakta fayda vardır. Bu durum göstermektedir ki "yeni yıl" olarak adlandırılan; uğruna ağaçların süslendiği ve İslam dininde haram kılınan bazı fiillerin eğlence adı altında işlendiği bu gece aslında sıradan bir gecedir. Takvimler değişir ancak değer değişmez
Bilindiği üzere, sayılı birkaç ülke hariç dünya genelinde miladî takvim kullanılmaktadır. Takvimlerin yıl olarak değişmesi ve yeni bir yılın başlamasının insanlarda yeni umutlar ve hedefler oluşturması bir açıdan da doğaldır.
Peki, bir Müslüman bu sürece nasıl yaklaşmalı, neler yapmalıdır?
Mesele yeni bir yıl değil; yeni bir yön tayin edebilmektir.
Müslüman için böyle zamanlarda esas olan, hayatını Allah’a yakınlık ekseninde düzenlemek ve değerlendirmektir. Bu nedenle yeni bir yıla, takvim değiştiği için bir kutlama arzusuyla bakmak yerine; kendini yenileme sürecini planlama hedefiyle yaklaşmalıdır. Çünkü yenilenme samimi bir niyet ile başlar.
Yılbaşı geceleri gibi haramların yaygınlaştığı gecelerde;
- - Şükür listesi yapılabilir:Şükür, kalbi yere bastırır. Ayağın yere basmazsa yol alamazsın. O sene sana verilen veya zaten önceki senelerde de verildiği hâlde bu sene içinde de varlığını sürdüren şeyleri, sahip olduklarını, sağlıklı organlarını... yaz. Dur ve tek tek düşün sonra da tefekkür et. Bir bir şükret.
Çünkü; Rabbimiz, Hz Musa ile beraberindekilere Kuran'da şöyle buyurmuştu:
وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَاَز۪يدَنَّكُمْ وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ اِنَّ عَذَاب۪ي لَشَد۪يدٌ
"Rabbiniz: "Şükrederseniz and olsun ki, size karşılığını artıracağım; nankörlük ederseniz bilin ki azabım pek çetindir" diye bildirmişti."
İbrahim/7
- Kur’an-ı Kerim okunabilir. Kur’an bir istikamet kitabıdır. Böyle gecelerde şeytan kişi ile uğraşır da ola ki zihnin pusulası bozulabilir. Kur’an o pusulayı yeniden kalibre eder. Müslümana istikametini öğretir, hatırlatır.
- İstirahate çekilerek tefekkür edilebilir.
- Senenin geneli için kişi kendini bir çeşit iç muhasebeye tutabilir, "Ben bu sene nerede düştüm nerede direndim,sabrettim, şükrettim ,hata ettim..."
- Tevbe + niyet. Çünkü günah sadece yasak ihlali demek değildir. Her günah kalpte iz bırakır. Müslüman her farkındalık anında o izi silmelidir ki kaybolmasın. Yeni bir seneye geçerken bunu vesile bilip önceki seneyi genel bir gözden geçirilebilir sonra akla gelen tüm günahların her biri için günahlar tek tek sayılarak tevbe edilebilir. Günahlara toptan değil de tek tek her birini sayarak Tevbe edilmesinin sebebi kişinin Tevbe ile nefsini terbiye ederken "Bu da.. bu da.. bu da.. bir hataydı. Rabb'im ben hata ettim. Sen günahları affedersin" hatırlatmasını her seferinde tekrar tekrar yapması içindir.
- Günah tetikleyicisini kesme. Kişiden kişiye değişir bir tetikleyici olabilir. Belli bir detoks yani o günah tetikleyicisinden arınma süreci planlanabilir. Hesaplar, teknoloji, ortamlar, yanlış arkadaşlıklar, alışkanlıklar... Bir tetikleyiciyi bilinçli olarak kesmek bunun için bir çaba içerisinde oalmak ciddi bir kulluktur.
- Dua edilebilir. Çünkü dua kişinin kendini hizaya sokması için eşsiz bir metotur. Dua eden insan aczini kabul eder. Yaratıcının yüceliğini kendine hatırlatır. Rahatlar, umutlanır.
- Niyet haritası oluşturulabilir. Çünkü plansız insan rüzgar nereye sürüklerse oraya savrulur. Bizler niyet ederiz sonuç da Allah’a aittir. Bu bilinç ile kişi yıl tamamlanırken bir sonraki sene için öğrenmeye, gelişmeye dair hedeflerinin yer aldığı bir harita oluşturabilir.
- Helalleşme Çünkü kul hakkı bekler. İçinde “keşke öyle konuşmasaydım/konuşsaydım" ya da "bu şekilde davranmasaydim/yapsaydım” dediğin biri varsa, o yükü bırakmak bugün güzel bir fırsat. Mesaj atmak zor geliyorsa bile en azından niyeti netleştirilebilirsin. Helalleşme kişiyi küçültmez bilakis omurgayı kalınlaştırır.
- Ölümü anma Bir önceki seneye de çoğu kişi hep yaşayacakmış gibi girmişti. Ama bir sonraki seneye çıkamayanlar oldu. Evet, sert ama gerçek. Yeni yıla giren herkes çıkamayacak. Bu karamsarlık gibi düşünülmemeli bu berraklıktır.
- Şükür, tefekkür, hacet... secdesi: Secde kibri söker, kalbi yere bastırır. İnsan bazen secdede yeniden insan olur. "Sana zor gelen o bir secde var ya, binlerce secdeden kurtarır seni." Muhammed İkbal
- Affetme egzersizi. Bu seneyi bir gözden geçir. Affedemediğin hâlâ kalbinde yükünü taşıdığın öfke kırgınlıkların var mı? Bir bir affet. Affetmek, karşındakini aklamak gibi düşünülmemeli. Affettiğiniz hâlde hata yine hata olabilir. Affederek kalbinden yükü indir. Affetmeyen insan geçmişte yaşar, geleceğe gitmekte de zorlanır.
- Unutulmuş bir sünneti hayatına dahil et, duyur.
Bununla birlikte şunu da hatırlatalım ki haram faaliyetlerin dizboyunu aştığı bu gecede; sırf diğer kavimlere benzememek adına daha sakin, daha mütevazı; aile ile sıradan bir gece geçirilmesi dahi o kişi için çok kıymetli bir duruştur.
Müslüman yeni yılı popüler kültürün değerlerine yenilerek değil kendi inanç değerlerine sadık kalarak karşılamalıdır.
Çünkü Müslüman, kalabalıkların değil hakikatin peşindedir.
Bu noktada Allah Resûlü’nün (sallallahu aleyhi ve sellem) şu hadis-i şerifi hatırlanmalıdır:
“Kim bir kavme benzemeye çalışırsa, o da onlardandır.” (Ebû Dâvûd, Libâs, 4)
Bu ölçünün yalnızca yeni yıl kutlamaları için değil, hayatın tüm alanları için geçerli olduğu bilinmeli ve buna göre bir duruş benimsenmelidir.
Yazar
Firdevs GÜNDÜZ
